İlk Yardım ile Acil Tedavi arasındaki farklarla ilgili olarak tabloda verilen bilgiler için ne söylenebilir?
A I. doğru, II. yanlış
B I. yanlış, II. doğru
C Her ikisi de doğru
D Her ikisi de yanlış
Açıklamayı göster
Doğru cevap: B şıkkı, I. yanlış, II. doğru
Neden?
İlk yardım ile acil tedavi arasındaki ayrım nettir: ilk yardım, olay yerinde bulunan ve ilk yardım bilgisi olan herkes tarafından, ilaçsız olarak ve mevcut malzemelerle yapılır. Acil tedavi ise hastanede ya da ambulansta, sağlık personeli tarafından, gerekli araç gereç ve ilaçlarla uygulanır. Tabloda verilen ifadelerden ilki bu ayrıma uymadığı, ikincisi ise uyduğu için doğru seçenek birincinin yanlış, ikincinin doğru olduğunu belirten seçenektir. Bu konudaki tüm sorular aynı ölçütle çözülür: uygulamayı kimin yaptığı, nerede yapıldığı ve ilaç kullanılıp kullanılmadığı.
Doğru cevap: A şıkkı, İlk yardım tedbirlerini almakla
Neden?
Kazaya karışanların yükümlülüğü kazazedelerin hayatını korumaktır; bu nedenle doğru cevap ilk yardım tedbirlerini almaktır. Buna olay yerini güvenli hâle getirmek, tıbbi yardım istemek ve bilgisi ölçüsünde ilk yardım uygulamak dahildir. İlaçlı tedavi yapmak ilk yardımcının değil, sağlık personelinin işidir. Kazaya ait iz ve delilleri yok etmek ya da araçların yerini gereksiz yere değiştirmek ise kazanın nasıl olduğunun anlaşılmasını engeller ve yasaktır; araçlar ancak trafiği tehlikeye düşürüyorsa ve gerekli işaretlemeler yapıldıktan sonra kenara alınır.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi egzoz gazından zehirlenen kişiye uygulanmaz?
A Solunumu durmuşsa suni solunum yapmak
B Kusmasını sağlamak
C Temiz havaya çıkarmak
D Sıcak tutmak
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Kusmasını sağlamak
Soru 4
Kaza yerine ulaşan ilk yardımcının öncelikle yapması gereken nedir?
A Kendinin ve yaralıların güvenliğini sağlamak
B Kazayı yetkililere haber vermek
C Yaralıları araçtan çıkarmak
D Yaralıları belirlemek
Cevabı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Kendinin ve yaralıların güvenliğini sağlamak
Soru 5
Çıkık vakalarında ilk yardım olarak aşağıdakilerden hangileri yapılmalıdır?
I- Çıkık eklem yerine oturtulmalı
II- Çıkık eklem hareket ettirilmeden tespit edilmeli
III- Çıkık bölge askıya alınarak kazazede hastaneye ulaştırılmalı
A Yalnız I
B I ve II
C II ve III
D I, II ve III
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, II ve III
Neden?
Çıkıkta ilk yardımın sınırı bellidir: eklem hareket ettirilmeden bulunduğu şekliyle tespit edilir ve bölge askıya alınarak kazazede hastaneye ulaştırılır; doğru seçenek bu ikisidir. Çıkığı yerine oturtmaya çalışmak ise kesinlikle yasaktır, çünkü eklem çevresindeki damar ve sinirler zedelenebilir, kırık varsa durum daha da ağırlaşır. Bu işlem ancak hekim tarafından, gerekli görüntüleme yapıldıktan sonra gerçekleştirilir. Aynı mantık kırık ve burkulmalarda da geçerlidir: ilk yardımcının görevi düzeltmek değil, sabitlemek ve sevk etmektir.
Soru 6
Tümüyle soğuğa maruz kalarak donma aşamasına gelmiş bir kişiye, bilinci yarindeyse aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?
A Kaynar su ile yıkama
B İyice sarılarak uyutma
C Karla ovularak masaj yapma
D Şekerli ılık içecekler verme
Açıklamayı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Şekerli ılık içecekler verme
Neden?
Donmada amaç vücudu içeriden ve yavaşça ısıtmaktır. Bilinci açık ve yutkunabilen kişiye şekerli ılık içecek verilmesi hem ısı hem de enerji sağladığı için doğrudur. Kaynar su ile yıkamak ani ısı farkı yaratır, zaten hassaslaşmış dokuyu yakar ve dolaşımı bozar. Karla ovmak ya da masaj yapmak donmuş dokudaki hücreleri parçalar, dolayısıyla kesinlikle yapılmaz. İyice sarıp uyutmak ise kişinin durumunun izlenmesini engeller. Islak giysiler çıkarılır, kuru örtüyle sarılır ve tıbbi yardım istenir; bilinç kapalıysa ağızdan hiçbir şey verilmez.
Soru 7
Açık kırıkla ilgili hangisi söylenemez?
A Kan kaybı olur
B Deri bütünlüğü bozulmaz
C Enfeksiyon tehlikesi yüksektir
D Kemik bütünlüğü bozulur
Açıklamayı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Deri bütünlüğü bozulmaz
Neden?
Açık kırıkta kemik ucu deriyi delerek dışarı çıkmıştır, dolayısıyla deri bütünlüğü bozulur. Sorunun “söylenemez” diye sorması nedeniyle doğru cevap bu ifadedir. Kanama olması, enfeksiyon riskinin yüksek olması ve kemik bütünlüğünün bozulmuş olması açık kırığın gerçek özellikleridir.
Soru 8
Bir kazazedenin taşınmasında, uyulması gereken genel kurallardan hangisi doğrudur?
A Kazazedenin baş-boyun-gövde ekseni esas alınarak en az 6 destek noktasından kavranması
B Kazazedenin mümkün olduğunca çok hareket ettirilmesi
C İlk yardımcının kalkarken ağırlığını karın kaslarına vermesi
D İlk yardımcının kendi sağlığını riske atması
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Kazazedenin mümkün olduğunca çok hareket ettirilmesi
Soru 9
Soluk yoluna yabancı cisim kaçmış bir kazazedenin; konuşamadığını, nefes alamadığını, renginin morardığını ve acı çekerek ellerini boğazına götürdüğünü gözlemlediniz. Bu belirtiler kazazedede hangi tür tıkanma olduğunu gösterir?
A Tam tıkanma
B Kısmi tıkanma
C Damar tıkanması
D Solunum durması
Açıklamayı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Tam tıkanma
Neden?
Konuşamamak, nefes alamamak, morarmak ve elleri boğaza götürmek tam tıkanmanın klasik belirtileridir; hava yolundan hava hiç geçmemektedir. Kısmi tıkanmada kişi öksürebilir, ses çıkarabilir ve nefes alabilir, bu yüzden yalnızca öksürmeye teşvik edilir. Damar tıkanması kalp ve dolaşımla ilgili bir durumdur, bu belirtilerle karışmaz. Solunum durması ise tıkanmanın ilerlemiş sonucu olabilir ancak burada kişi hâlâ çabalamaktadır. Tam tıkanmada bilinç açıksa hemen Heimlich manevrası uygulanır ve tıbbi yardım istenir.
Soru 10
Aşağıdaki organlardan hangisi karın bölgesinde bulunur?
A Akciğer
B Mide
C Kalp
D Yutak
Açıklamayı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Mide
Neden?
Karın boşluğunda sindirim ve boşaltımla ilgili organlar bulunur; mide bunlardan biridir, yanında karaciğer, dalak, pankreas, bağırsaklar ve böbrekler yer alır. Kalp ve akciğerler ise göğüs boşluğundadır ve kaburgalarla korunur. Yutak boyun bölgesinde, ağız ile yemek borusu arasında yer alan geçiş bölümüdür. Bu ayrım ilk yardımda önemlidir: karın bölgesine gelen darbelerde iç kanama ve organ yaralanması riski yüksektir, kazazedeye ağızdan hiçbir şey verilmez ve sırtüstü yatırılıp bacaklar bükülerek karın kasları gevşetilir.
Soru 11
Aşağıdaki durumların hangisinde kazazedenin bacaklarının 30 cm yukarı kaldırılması doğru bir ilk yardım uygulamasıdır?
A Şok durumu
B Beyin kanaması
C Ayak bölgesinden yılan sokması
D Akciğer zedelenmesi ve kanaması
Açıklamayı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Şok durumu
Neden?
Bacakların 30 cm kaldırılması, yani şok pozisyonu, bacaklardaki kanı kalbe ve beyne yönlendirmek için uygulanır; bu yüzden yalnızca şok durumunda doğrudur. Beyin kanamasında bu pozisyon kafa içindeki basıncı ve kanamayı artıracağı için sakıncalıdır. Yılan sokmasında ısırılan uzuv kalp seviyesinin altında tutulur, böylece zehrin dolaşıma yayılması yavaşlatılır; yukarı kaldırmak tam tersini yapar. Akciğer zedelenmesi ve kanamasında ise kazazedeye solunumu rahatlatacak yarı oturur pozisyon verilir. Kafa, göğüs ve karın yaralanmalarında şok pozisyonu verilmez.
Soru 12
Olay yerindeki ilk yardımcının, bilinçleri kapalı ve solunumu olmayan dört farklı kazazedeye ilişkin tespitleri tabloda verilmiştir. Buna göre ilk yardımcı, numaralanmış kazazedelerden hangilerine “ağızdan buruna” suni solunum yapmalıdır?
A Yalnız I
B Yalnız IV
C II ve III
D III ve IV
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, II ve III
Neden?
Suni solunumda kural olarak ağızdan ağıza yöntemi kullanılır. Ağızdan buruna yöntemine ise yalnızca ağzın kullanılamadığı durumlarda geçilir: ağız çevresinde ciddi yaralanma ya da kanama varsa, çene kilitlenmişse veya ağız yeterince açılamıyorsa. Sorudaki tabloda bu özellikleri taşıyan kazazedeler işaretlenmiştir, doğru eşleşme bu nedenle II ve III numaralı kazazedelerdir. Ağzı sağlam ve açılabilen kazazedelerde ağızdan buruna yönteminin tercih edilmesi için bir sebep yoktur. Her iki yöntemde de hava yolu açıklığı önce sağlanır ve üflemeler göğsü yükseltecek kadar olmalıdır.
Soru 13
Araçlarda ilk yardım çantası hangi amaçla bulundurulur?
A Trafik denetimlerinde göstermek
B Araç muayenelerinde göstermek
C Kazalarda ilk yardımda kullanmak
D Araç donanımını tamamlamak
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Kazalarda ilk yardımda kullanmak
Soru 14
Çok sayıda yaralının olduğu kazalarda, kazazedelerin durumu değerlendirilir ve öncelikli müdahale edilecekler belirlenir. Buna göre en son müdahale edilmesi gereken kazazede aşağıdakilerden hangisidir?
A Açık karın yarası olan
B Bilinci yerinde olmayan
C Solunum zorluğu çeken
D Ayak bileğinde çıkık olan
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Ayak bileğinde çıkık olan
Soru 15
Aşağıdakilerden hangisi, şoka girmiş kazazedede görülebilecek belirtilerden biri değildir?
A Kan basıncında yükselme
B Bilinç seviyesinde azalma
C Hızlı ve yüzeysel solunum
D Ciltte soğukluk, solukluk ve nemlilik
Açıklamayı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Kan basıncında yükselme
Neden?
Şokta dolaşan kan hacmi ya da kalbin pompalama gücü yetersizdir; bu yüzden kan basıncı yükselmez, düşer. Doğru cevap bu nedenle kan basıncında yükselmedir. Vücut açığı kapatmaya çalışırken nabız hızlanır ve zayıflar, solunum sıklaşıp yüzeyselleşir, deri damarları daraldığı için cilt soğuk, soluk ve nemli olur. Beyne yeterli kan gitmediğinden bilinç düzeyi azalır, kişi huzursuzlaşır ve uykuya eğilim gösterir. Bu belirtiler görüldüğünde kazazedeye şok pozisyonu verilir, ısı kaybı önlenir, ağızdan hiçbir şey verilmez ve hemen tıbbi yardım istenir.
Soru 16
Aşağıdaki kazazedelerden hangisi kaza yerinden ilk önce taşınmalıdır?
A Ölmüş olan
B Ağır kanamalı olan
C Ayağında kırık olan
D Dirseğinde çıkık olan
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Ağır kanamalı olan
Soru 17
Aşağıdakilerden hangileri ilk yardımda haberleşme ilkelerindendir?
I- Kazanın yeri doğru ve açık şekilde belirtilmelidir.
II- Yaralıların genel durumları ve sayıları bildirilmelidir.
III- Çağrıyı yapan, kimlik bilgilerini ve telefon numarasını vermelidir.
A Yalnız I
B I - II
C II - III
D I - II - III
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, I - II - III
Soru 18
Yeniden canlandırma basamaklarının sıralaması hangi seçenekte doğru şekilde verilmiştir?
I- Suni solunum uygulanması
II- Dolaşımın değerlendirilmesi
III- Kalp masajı uygulanması
IV- Hava yolu açıklığının sağlanması
A I - II - III - IV
B II - III - I - IV
C IV - I - II - III
D III - II - I - IV
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, IV - I - II - III
Neden?
Yeniden canlandırmada sıra mantıklıdır: önce hava yolu açıklığı sağlanır, çünkü kapalı bir hava yoluna üflenen hava akciğere ulaşmaz. Ardından suni solunum uygulanarak akciğerlere oksijen verilir, sonra dolaşım değerlendirilir ve dolaşım yoksa kalp masajına geçilerek oksijenli kanın organlara taşınması sağlanır. Doğru sıralama bu nedenle hava yolu, suni solunum, dolaşımın değerlendirilmesi ve kalp masajı şeklindedir. Basamakların yer değiştirdiği seçenekler, örneğin hava yolu açılmadan solunum verilmesi, uygulamayı işlevsiz bırakır.
Soru 19
Verilenlerden hangileri atardamar kanamalarına ait bir özelliktir?
I- Sızıntı biçiminde ve hafif olması
II- Koyu renkli ve taşma tarzında akması
III- Kalp atımına uyumlu şekilde fışkırarak çıkması
A Yalnız I
B Yalnız II
C Yalnız III
D I, II ve III
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Yalnız III
Neden?
Atardamarlar kanı kalpten basınçla taşır; bu yüzden kesildiklerinde kan kalp atımına uyumlu şekilde fışkırarak ve açık kırmızı renkte akar. Bu nedenle yalnızca üçüncü ifade doğrudur. Koyu renkli ve taşma tarzında akış toplardamar kanamasının özelliğidir, çünkü toplardamar kanı oksijenini dokulara bırakmıştır ve düşük basınçla döner. Sızıntı biçimindeki hafif kanama ise kılcal damar kanamasıdır ve çoğunlukla kendiliğinden durur. Atardamar kanaması hayati tehlike taşır: hemen yara üzerine baskı uygulanır, uzuv yukarı kaldırılır, gerekirse basınç noktası kullanılır.
Soru 20
Yaralıda boyun hasarı şüphesi varsa, araçtan nasıl çıkarılmalıdır?
A Ayaklarından çekilerek
B Baş-çene pozisyonu verilerek
C Boynuna mutlaka boyunluk takılarak
D Çene göğse değecek şekilde baş öne eğilerek
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Boynuna mutlaka boyunluk takılarak
Neden?
Boyun omurları kırıldığında en küçük hareket bile omuriliği zedeleyebilir ve kalıcı felce yol açar. Bu yüzden boyun hasarı şüphesi varsa kazazede mutlaka boyunluk takılarak ve baş, boyun, gövde hizası korunarak çıkarılır. Ayaklardan çekmek ekseni bozar. Baş çene pozisyonunda baş geriye itildiği için boyun travmasında sakıncalıdır; bu durumda hava yolu yalnızca çene öne çekilerek açılır. Çeneyi göğse yaklaştırmak ise hem boynu büker hem de hava yolunu kapatır. Boyunluk yoksa baş iki yandan elle sabit tutulur.
Soru 21
Yaralıyı araçtan çıkarırken aşağıdakilerden hangisine dikkat edilmelidir?
A Baş tarafından çekilerek çıkarılmasına
B Baş - boyun - gövde hizasının bozulmamasına
C Kollarının baş hizasında durmasına
D Ayak tarafından çekilerek çıkarılmasına
Açıklamayı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Baş - boyun - gövde hizasının bozulmamasına
Neden?
Araç içinde kalan kazazedede omurga yaralanması olabileceği varsayılır. Bu yüzden çıkarma sırasında uyulacak temel ölçüt baş, boyun ve gövdenin tek bir hat üzerinde tutulmasıdır; bu hat korunduğu sürece kırık omurların omuriliği zedeleme riski en aza iner. Baştan ya da ayaktan çekmek gövdeyi büker ve omurları kaydırır. Kolların baş hizasında olması ise çıkarmanın güvenliğini belirleyen bir kural değildir. Bu hizayı bozmadan çıkarmayı sağlayan teknik Rentek manevrasıdır ve yalnızca hayati tehlike varsa uygulanır.
Soru 22
Aşağıdakilerden hangisi, kazazedenin ikinci değerlendirilme aşamalarından olan "Baştan Aşağı Kontrol" basamağında yer alır?
A Adı ve soyadının öğrenilmesi
B Kullandığı ilaçların belirlenmesi
C Kişisel özgeçmişinin öğrenilmesi
D Solunum sayısının değerlendirilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Solunum sayısının değerlendirilmesi
Soru 23
Aşağıdaki organlardan hangisi göğüs boşluğunda bulunur?
A Mide
B Böbrekler
C Akciğerler
D Safra kesesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Akciğerler
Soru 24
Delici karın yaralanması olan bir kazazedenin bilinci yerinde ise verilecek pozisyon nasıl olmalıdır?
A Yan yatış
B Baş yanda, yarı yüzüstü yatış
C Bacaklar karna doğru bükülü, sırtüstü yatış
D Bacaklar yerden 30 cm yüksekte, sırtüstü yatış
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Bacaklar karna doğru bükülü, sırtüstü yatış
Soru 25
Bazı dış kanamalarda, yara üzerine basınç uygulamaktaki amaç aşağıdakilerden hangisidir?
A Psikolojik destek sağlamak
B Yaralı bölgenin sıcaklığını korumak
C Damarı genişletip kan basıncının azalmasını sağlamak
D Damarı sıkıştırarak kanın dışarıya akmasını engellemek
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Damarı sıkıştırarak kanın dışarıya akmasını engellemek
Soru 26
Boyun omurlarında yaralanma olduğundan şüphelenilen bir kazazedeye aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?
A Dolaşım kontrolü
B Solunum kontrolü
C Çeneyi göğse iyice yaklaştırma
D Sırtüstü düz bir zemine yatırma
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Çeneyi göğse iyice yaklaştırma
Neden?
Boyun omurlarında yaralanma şüphesi varsa boynu bükecek her hareket omuriliği zedeleyebilir. Bu nedenle çeneyi göğse yaklaştırmak kesinlikle yapılmaz; hem boynu öne büker hem de hava yolunu daraltır. Doğru yaklaşımda kazazede sert ve düz bir zemine sırtüstü yatırılır, baş iki yandan sabit tutulur ya da boyunluk takılır, hava yolu ise baş geriye itilmeden yalnızca çene öne çekilerek açılır. Solunum ve dolaşım kontrolü her kazazedede olduğu gibi burada da yapılır; bunlar zaten temel değerlendirmenin parçasıdır.
Soru 27
Dokular üzerinde çekme etkisi ile meydana gelen yaralara ne ad verilir?
A Ezikli yaralar
B Delici yaralar
C Parçalı yaralar
D Kesik yaralar
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Parçalı yaralar
Neden?
Doku bir kuvvetle çekilip koparıldığında düzgün bir kesi değil, düzensiz ve parçalanmış bir yara oluşur; bunlara parçalı yara denir. Kesik yaralar bıçak ya da cam gibi keskin cisimlerin düzgün kenarlı kesisiyle meydana gelir. Ezikli yaralar taş, sopa, yumruk gibi küt cisimlerin çarpmasıyla oluşur ve morarma ile şişlik yapar. Delici yaralar ise sivri cisimlerin dokuyu delip geçmesiyle ortaya çıkar, dıştan küçük görünse de derinde ciddi hasar bırakabilir. Yara türünü bulmak için soruda hangi etkinin geçtiğine bakmak yeterlidir: çekme parçalı yara yapar.
Soru 28
Kan şekeri düşüklüğü yaşayan bir kazazedede aşağıdaki belirtilerden hangisi görülür?
A Tokluk hissi
B Yavaş nabız
C Görmede netlik
D Yüzeysel solunum
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Yüzeysel solunum
Soru 29
Aşağıdakilerden hangisi, solunum yolu tıkanıklığı olan bir kazazedenin tam tıkanma yaşadığını gösteren belirtilerden biri değildir?
A Konuşabilmesi
B Renginin morarması
C Nefes almasının durması
D Acı çekip ellerini boynuna götürmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Konuşabilmesi
Soru 30
Trafik kuruluşunca, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullandığı tespit edilen sürücüye aşağıda verilenlerden hangileri uygulanır?
I. İdari para cezası verilir.
II. Kara yolunda araç sürmesine izin verilir.
III. Sürücü belgesi 5 yıl süreyle geçici olarak geri alınır.
A Yalnız I
B I ve II
C I ve III
D I, II ve III
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, I ve III
Soru 31
Bilinci kapalı ve solunumu olan bir kazazedeye, herhangi bir yaralanması yoksa aşağıdaki pozisyonlardan hangisi verilmelidir?
A Koma pozisyonu
B Alt-çene pozisyonu
C Baş-çene pozisyonu
D Şok pozisyonu
Cevabı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Koma pozisyonu
Soru 32
İlk yardımın ABC'si olarak kabul edilen uygulamalardan "C" dolaşımın değerlendirilmesini ifade etmektedir. Aşağıdakilerden hangisi., dolaşımın değerlendirilmesi aşamasında ilk yardımcının yaptığı uygulamalardandır?
A Kazazedeye "iyi misiniz?" diye sorulması
B Kazazedeye baş-çene pozisyonu verilmesi
C Kazazedenin şah damarından 5 saniye süreyle nabız alınması
D İlk yardımcının yüzünü kazazedenin ağzına yaklaştırması
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Kazazedenin şah damarından 5 saniye süreyle nabız alınması
Soru 33
Dinlenme hâlindeki sağlıklı yetişkin bir insanda, normal nabız (kalbin dakikadaki atımı) sayısı hangi değerler arasında olmalıdır?
A 10 - 20
B 40 - 50
C 60 - 100
D 100 - 120
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, 60 - 100
Soru 34
Aşağıda özellikleri verilen bilinç kaybı hâli hangisidir?
Kısa süreli, yüzeysel ve geçicidir.
Beyne giden kan akışının azalması sonucu oluşur.
A Bayılma
B Şok
C Kansızlık
D Koma
Açıklamayı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Bayılma
Neden?
Kısa süreli, yüzeysel ve geçici olması ile beyne giden kan akışının azalmasına bağlı gelişmesi bayılmanın tanımıdır. Kişi genellikle kısa sürede kendine gelir. Koma ise bilinç kaybının en ileri derecesidir, uzun sürer ve kişi hiçbir uyarana yanıt vermez. Şok, dolaşımın dokulara yeterli kan ulaştıramaması tablosudur; bilinç bulanıklaşabilir ama tanımı bilinç kaybı değildir. Kansızlık ise kandaki taşıyıcı hücrelerin yetersizliğiyle ilgili süregelen bir durumdur. Ayırt etmek için süreye ve geri dönüşe bakmak yeterlidir: kısa ve geçici ise bayılma, derin ve kalıcı ise komadır.
Soru 35
Aşağıdakilerden hangileri ilk yardımın öncelikli amaçlarındandır?
I. Kazazedenin tedavi edilmesi
II. Hayati tehlikenin ortadan kaldırılması
III. Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesinin sağlanması
A I ve II
B I ve III
C II ve III
D I, II ve III
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, II ve III
Soru 36
Aşağıdaki kanama türlerinden hangisinde, kan kaybı diğerlerine nazaran fazla olduğu için daha kısa sürede hayati tehlike meydana gelir?
A Burun kanamaları
B Atardamar kanamaları
C Kılcal damar kanamaları
D Toplardamar kanamaları
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Atardamar kanamaları
Soru 37
Bilinmeyen bir kimyasal sıvıyı yeni içtiği fark edilen kişilere, ilk yardım olarak aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
A Kusturma
B Bol su içirme
C Sarımsaklı yoğurt yedirme
D İçtiği maddeyi sulandırıp verme
Açıklamayı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Bol su içirme
Neden?
Sindirim yoluyla zehirlenmede amaç maddeyi seyreltmek ve mide duvarıyla temasını azaltmaktır; bu yüzden bilinci açık kişiye bol su içirilir. Kusturmak kesinlikle yanlıştır: madde asit ya da baz nitelikliyse yemek borusundan ikinci kez geçerek yeni yanıklar oluşturur, ayrıca kusmuk solunum yoluna kaçabilir. İçilen maddeyi sulandırıp yeniden vermek zehirlenmeyi sürdürmek demektir. Sarımsaklı yoğurt gibi halk arasında bilinen uygulamaların panzehir etkisi yoktur. Kişinin bilinci kapalıysa ağızdan hiçbir şey verilmez; madde ve kabı saklanarak hemen tıbbi yardım istenir.
Soru 38
İnsan vücudunda ağız, yemek borusu, mide, ince ve kalın bağırsakların yer aldığı sistem hangisidir?
A Solunum sistemi
B Dolaşım sistemi
C Sindirim sistemi
D Sinir sistemi
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Sindirim sistemi
Soru 39
Bebeklerde (0-12 ay) tek ilk yardımcı ile yapılan dış kalp masajı uygulanması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A Göğüs ve sırt kısmının iki elin arasına alınarak sıkıştırılması
B Sağ elin yumruk hâline getirilerek göğüs merkezine vurulması
C Göğüs kemiği 6 cm aşağıya inecek şekilde basınç uygulanması
D Bir elin orta ve yüzük parmağı ile göğüs kemiği 4 cm aşağıya inecek şekilde basınç uygulanması
Cevabı göster
Doğru cevap: D şıkkı, Bir elin orta ve yüzük parmağı ile göğüs kemiği 4 cm aşağıya inecek şekilde basınç uygulanması
Soru 40
Kalp atımları alınamayan yetişkin bir insana, şekildeki gibi pozisyon verilerek yapılan dış kalp masajında, göğüs kemiğine uygulanan baskı ne kadar çökme sağlamalıdır?
A 1 cm
B 2 cm
C 5 cm
D 6 cm
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, 5 cm
Soru 41
Aşağıdakilerden hangileri, ciddi yaralanmalarda yapılması gereken doğru bir ilk yardım uygulamasıdır?
I- Yara içi kurcalanır.
II- Saplanan yabancı cisim çıkarılmaz.
III- Yaranın üzeri kapatılarak tıbbi yardım istenir.
A Yalnız I
B I ve II
C II ve III
D I, II ve III
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, II ve III
Soru 42
Aşağıdakilerden hangisi ilk yardımın hedeflerinden biri değildir?
A Şokun önlenmesi
B Kazaların önlenmesi
C Acil yardım istenmesi
D Kanamanın durdurulması
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Kazaların önlenmesi
Soru 43
Bir travma sonucu deri ya da mukozanın bütünlüğünün bozulmasına ne ad verilir?
A Şok
B Yara
C Koma
D Tıkanma
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Yara
Soru 44
Başa alınan darbe sonucu kulağından kan gelen kazazedeye aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
A Kan akan bölgesi üstte kalacak şekilde yan yatırılır ve kulak pamukla tıkanır
B Kan akan bölgesi altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez
C Sırtüstü yatırılarak ayakları yukarı kaldırılır
D Oturtulup kulağına pamuk tıkanır
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Kan akan bölgesi altta kalacak şekilde yan yatırılır ve kanama engellenmez
Soru 45
İlk yardım girişimlerinin amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A Hastaları tedavi etmek
B Trafik kazalarını önlemek
C Temel yaşam desteği sağlamak
D Bulaşıcı hastalıklardan korunmayı sağlamak
Açıklamayı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Temel yaşam desteği sağlamak
Neden?
İlk yardım, olay yerinde ilaçsız olarak ve eldeki imkânlarla yapılan uygulamadır; amacı kişinin hayatta kalmasını sağlayacak temel yaşam desteğini vermek, durumun kötüleşmesini önlemek ve iyileşmeyi kolaylaştırmaktır. Hastaları tedavi etmek ilk yardımın değil, acil tedavinin kapsamındadır ve bunu sağlık personeli yapar. Trafik kazalarını önlemek trafik güvenliğiyle, bulaşıcı hastalıklardan korunmak ise koruyucu sağlık hizmetleriyle ilgilidir. Bu kalıptaki sorularda ölçüt tektir: seçenekte ilaç, tedavi ya da hastalık önleme geçiyorsa o seçenek ilk yardımın amacı değildir.
Soru 46
Burun kanaması olan bir kazazedeye yukarıdaki uygulamalardan hangilerinin yapılması yanlıştır?
I. Sırtüstü yatırılıp başın geriye alınması
II. Sümkürtülerek burun içinin temizlenmesi
III. Burun kanatlarının 5 dakika süre ile sıkılması
A Yalnız I
B I ve II
C II ve III
D I, II ve III
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, I ve II
Soru 47
Aşağıdakilerden hangisi, yaralanmalarda uygulanan genel ilk yardım kurallarından biri değildir?
A Kanamanın durdurulması
B Yara yerinin değerlendirilmesi
C Yara üzerinin pamukla kapatılması
D Yaşam bulgularının kontrol edilmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: C şıkkı, Yara üzerinin pamukla kapatılması
Soru 48
Aşağıda uygulama basamakları verilen acil taşıma tekniği hangisidir?
İlk yardımcı sol kolu ile omzundan tutarak kazazedeyi oturur duruma getirir.
Çömelerek sağ kolunu kazazedenin bacaklarının arasından geçirir.
Kazazedenin vücudunu sağ omzuna alır.
Sol el ile kazazedenin sağ elini tutar, ağırlığı dizlerine vererek kalkar.
Kazazedenin önde boşta kalan bileğini kavrayarak kazazedeyi hızla olay yerinden uzaklaştırır.
A Rentek manevrası
B Ayak bileklerinden sürükleme
C Koltuk altından tutarak sürükleme
D İtfaiyeci yöntemi ile omuzda taşıma
Açıklamayı göster
Doğru cevap: D şıkkı, İtfaiyeci yöntemi ile omuzda taşıma
Neden?
Kazazedeyi önce oturur duruma getirmek, bir kolu bacaklarının arasından geçirerek gövdeyi omza almak ve serbest kalan elle bileği kavrayarak taşımak itfaiyeci yöntemiyle omuzda taşımanın basamaklarıdır. Bu yöntemin üstünlüğü, ilk yardımcının bir elinin boşta kalması ve gerektiğinde destek alabilmesidir. Rentek manevrası araçtan çıkarma tekniğidir. Ayak bileklerinden ya da koltuk altından sürüklemede kazazede omza alınmaz, yerde çekilir ve yalnızca kısa mesafede, acil tehlike varsa kullanılır. Omurga yaralanması şüphesi olan kazazede omuzda taşınmaz.
Soru 49
Aşağıdakilerden hangisi iç kanama belirtilerinden değildir?
A Bulantı ve kusma olması
B Reflekslerin güçlü olması
C Derinin soğuk ve nemli olması
D Kulak veya ağızdan kan gelmesi
Cevabı göster
Doğru cevap: B şıkkı, Reflekslerin güçlü olması
Soru 50
Aşağıdakilerden hangisi bilinç kaybının en ileri durumudur?
A Koma
B Üşüme
C Bayılma
D Terleme
Açıklamayı göster
Doğru cevap: A şıkkı, Koma
Neden?
Bilinç kaybının derecelendirilmesinde en ağır tablo komadır; kişi hiçbir uyarana, sese ya da acıya yanıt vermez, yutkunma ve öksürük gibi koruyucu refleksleri kaybolur. Bayılma ise kısa süreli, yüzeysel ve geçici bir bilinç kaybıdır, kişi genellikle kendiliğinden kendine gelir. Üşüme ve terleme bilinç kaybının derecesi değil, vücudun ısı düzenlemesiyle ilgili belirtilerdir. Komadaki kazazedenin solunumu ve nabzı varsa yarı yüzüstü yan yatış, yani koma pozisyonu verilir ve yaşam bulguları sürekli izlenerek tıbbi yardım beklenir.