Videolu Ehliyet Sınav Soruları

Öndeki araç yavaşladığında ya da yolu geçici olarak kapattığında yapılması gereken, hızı azaltıp güvenli takip mesafesini koruyarak beklemek ve yol açıldığında aracın arkasından yola devam etmektir. Öndeki aracın sağından geçmeye çalışmak sağdan geçme yasağını ihlal eder; ayrıca banket, park hâlindeki araçlar veya yayaların bulunduğu alana girme riski taşır. Ani biçimde sol şeride geçmek, arkadan gelen ve daha hızlı ilerleyen araçları tehlikeye atar. Korna çalarak öndeki sürücüyü hızlanmaya zorlamak ise kornanın kullanım amacına aykırıdır ve trafikte gerginlik yaratır. Genel kural olarak beklemeyi gerektiren durumlarda yavaşlamak, zorlamaktan daima daha güvenlidir.

Doğru cevap, sürücünün birbirinden bağımsız iki düzenleyici kuralı birden ihlal ettiğini gösterir: kırmızı ışıkta geçmek ve girişi olmayan yol bölümüne girmek. Kırmızı ışık kesin dur anlamındadır; sürücü yol boş görünse bile durmak ve yeşil yanmadan hareket etmemek zorundadır. Girişi olmayan yol bölümüne girmek ise, o kesimde karşı yönden gelen trafiğin bulunması nedeniyle en tehlikeli ihlallerden biridir. Sağdan gelen araca ilk geçiş hakkının verilmemesi burada söz konusu değildir; çünkü trafiğin ışıkla düzenlendiği kavşaklarda öncelik ışığa göre belirlenir, sağdan gelenin üstünlüğü kuralı yalnızca kontrolsüz kavşaklarda uygulanır.

Trafikte iki aracın aynı anda güvenle geçemeyeceği durumlarda çözüm, yol verme kurallarına göre birinin beklemesidir. Burada doğru davranış, beyaz otomobil sürücüsünün beklemesi ve önceliği bulunan trafiğin akışını tamamlamasını sağlamasıdır. Beklemek ve yol vermek, hızlanarak ya da zorlayarak öne geçmeye çalışmaktan her zaman daha güvenlidir; hızlanmak hem sıkışıklığı hem de çarpışma riskini artırır. Sol şeride geçmek de sorunu çözmez, çünkü o şeritte ilerleyen araçları hazırlıksız yakalar. İlk geçiş hakkını kural gereği önceliği olmayan bir sürücüye vermek ise akışı karıştırır. Genel ilke şudur: önceliğin kimde olduğu belirsizse yavaşlamak ve beklemek en güvenli seçenektir.

Şerit takip kuralı; sürücünün bulunduğu şeridi izlemesini, zorunlu olmadıkça şerit değiştirmemesini, değiştirecekse önce aynalardan kontrol edip işaret vererek niyetini diğer sürücülere bildirmesini gerektirir. Şeridin ortasında düzgün seyredilmemesi, iki şeridi birden kullanmak ya da ani ve işaretsiz şerit değişiklikleri, aynı yönde ilerleyen araçları hazırlıksız yakalar ve tehlikeli durumu doğurur. Takip mesafesi, geçme ve kavşakta ilk geçiş hakkı kuralları farklı durumlara ilişkindir, buradaki tehlikenin kaynağı değildir. Genel ilke olarak şerit değiştirme; ancak yeterli boşluk varken, hız akışa uyumlu hâle getirilerek ve sinyal verilerek yapılmalı, şerit çizgileri üzerinde seyredilmemelidir.

Bu kalıptaki sorularda değerlendirme, açıkça izlenebilen kural ihlali üzerinden yapılır; kesin olarak söylenebilecek şey, doğrudan gözlenen davranıştır. Burada kazanın nedeni, mavi araç sürücüsünün geçme kurallarına uymadan yaptığı hatalı geçiştir. Geçme yapılabilmesi için karşı yönden gelen trafiğin uygun, görüşün yeterli, kesimin geçme yasağı dışında olması ve manevranın öndeki aracı zorlamadan tamamlanabilmesi gerekir; bu şartlar sağlanmadan yapılan geçiş doğrudan çarpışmaya yol açar. Ani fren yapıldığı, takip mesafesine uyulduğu ya da kazanın iklim şartlarından kaynaklandığı yönündeki ifadeler ise kesin olarak ileri sürülemez, bunlar yalnızca varsayım düzeyinde kalır.

Bir araçta gözle fark edilebilen anormal egzoz gazı ve düzensiz çalışma belirtileri, yakıtın motor içinde tam olarak yanmadığını gösterir. Yanmanın düzensiz olması motorun tekleyerek çalışmasına, yakıt tüketiminin artmasına ve havaya daha fazla kirletici gaz verilmesine yol açar; bu yüzden kesin olarak söylenebilecek olan, motorun düzensiz çalıştığıdır. Egzoz sisteminin arızalı olduğu, aracın yüksek devirde kullanıldığı veya kapasitesinin üzerinde yük taşındığı ise ek bilgi gerektiren varsayımlardır, gözlenen belirti bunları tek başına kanıtlamaz. Bu kalıpta doğru şık, belirtinin doğrudan işaret ettiği sonuçtur. Düzenli bakım bu tür arızaları önler ve egzoz kaynaklı kirliliği azaltır.

Bir sürücü hakkında kesin olarak söylenebilecek şey, ancak dışarıdan gözlenebilen davranışlarıdır. Şeridini koruyamamak, işaret vermeden yön değiştirmek ya da manevrayı diğer araçları zorlayacak biçimde yapmak doğrudan görülebilen kural ihlalleridir; bu yüzden şerit takip ve manevra kurallarına uyulmadığı söylenebilir. Buna karşılık sürücünün uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu ya da uykusuz ve yorgun bulunduğu, ancak muayene ve tespit işlemiyle anlaşılabilecek durumlardır; yalnızca sürüş biçimine bakarak kesinleştirilemez. İleri sürüş tekniklerine uygun kullanım ise ortada bir kural ihlali varken söz konusu olamaz. Bu kalıpta doğru şık, gözleme dayanan ve ek varsayım gerektirmeyen ifadedir.

Güvenli sürüş, yalnızca görüneni değil olabilecek tehlikeleri de önceden hesaba katmayı gerektirir. Yol kenarında akaryakıt istasyonu, otopark çıkışı, servis yolu ya da bağlantı yolu gibi araçların taşıt yoluna katılabileceği noktalar varsa sürücü, buradan bir aracın çıkabileceğini düşünmeli, hızını azaltmalı ve frene hazır olmalıdır. Rüzgâr nedeniyle hâkimiyet kaybı, öndeki aracın ani freni ya da ileride denetim yapılması gibi ihtimaller bu durumda beklenen asıl tehlikeyi tanımlamaz. Genel ilke tehlikeyi öngörerek sürüş olarak adlandırılır: yol kenarındaki çıkış noktaları, park hâlindeki araçlar ve görüşü kapatan engeller olası tehlike kaynağı sayılır, hız buna göre ayarlanır.