Kavşak Soruları Nasıl Çözülür? Geçiş Hakkı Sıralaması

Kavşak soruları nasıl çözülür sorusunun cevabı, tek tek örnek ezberlemek değildir. Havuzdaki 1.050 çıkmış sorunun 70’i kavşak ve geçiş hakkı sorar ve bunların hepsi aynı dört adımlık sıra ile çözülür. Sıra bir kez öğrenildiğinde soru, görselden bağımsız olarak mekanik hâle gelir.

Dört adımlık sıra

Kavşak sorusunu gördüğünüzde şu soruları bu sırayla sorun. Bir adımda cevap çıkıyorsa alt adımlara inmeyin.

1. Geçiş üstünlüğü kullanan araç var mı? Sesli ve ışıklı uyarı cihazını çalıştırmış ambulans, itfaiye ya da polis aracı varsa sıralamayı o açar. Levhalara ve sağdaki kuralına bakılmaz. Görev hâlinde olmayan aynı araçların hiçbir ayrıcalığı yoktur.

2. Levha var mı? Kollardan birinde dur ya da yol ver levhası varsa o araç sona düşer. Karşı kolda tali yol kavşağı uyarısı (kalın kollu üçgen) varsa o kol ana yoldur ve öncelik oradadır. Bu adım, soruların yarısını tek başına bitirir.

3. Araç cinsi devrede mi? Lastik tekerlekli traktör ve iş makineleri diğer motorlu araçlara yol verir; motorsuz araçlar da motorlulara yol verir. Yani kavşakta traktör varsa, başka bir kural onu öne almadıkça sıralamanın sonundadır.

4. Kim dönüyor, kim düz gidiyor? Sola dönen araç, karşıdan gelip düz gidecek araca yol verir. Sola dönüş karşı şeridi kestiği için bu kural kavşak sorularının belkemiğidir.

Bunların hiçbiri sonucu vermiyorsa geriye tek ölçüt kalır: her sürücü sağındaki araca yol verir.

Sağdaki kuralı nasıl uygulanır?

Uygulama şöyledir: kendinizi sürücünün yerine koyun, aracın gittiği yöne bakın ve o yöne göre sağ tarafta kavşağa açılan bir kol olup olmadığını sorun.

• Sağında kol yoksa o araç kimseye yol vermek zorunda değildir; sıralamayı o açar.
• Sağındaki kolda araç varsa, o araç geçene kadar bekler.
• Zincir bu şekilde kurulur: kimin sağı boşsa ondan başlanır, sonra sırayla ilerlenir.

Dört kollu kavşaklarda bu zincir bazen kapalı bir halka oluşturur, yani herkesin sağında bir araç bulunur. O durumda halkayı kıran şey yukarıdaki 1-4. adımlardır: geçiş üstünlüğü, levha, araç cinsi veya dönüş yönü.

Üç tipik soru ve mantığı

Tip 1: üç kollu kavşak, hiçbir levha yok. Cevap tamamen sağdaki kuralından çıkar. Önce sağında kol bulunmayan araç, sonra onun soluna düşen, en son kalan geçer.

Tip 2: bir kolda yol ver levhası var. Levhalı araç kesin olarak sona yazılır. Kalan araçlar arasında sağdaki kuralı işletilir. Şıklarda genellikle levhalı aracın öne konduğu bir çeldirici bulunur.

Tip 3: sirenli araç var. Sıralama onunla başlar. Ardından levha, sonra dönüş yönü, en sonda sağdaki kuralı. Bu tipte hata, sirenli aracı gördükten sonra kalan üç aracı sıralamayı unutmaktan doğar.

Dönel kavşaklar ayrı çalışır

Dönel kavşakta sağdaki kuralı değil, tek bir kural geçerlidir: ada çevresinde dönmekte olan araç önceliklidir, kavşağa girecek olan ona yol verir. Şerit seçimi de kavşağa girmeden önce yapılır: en sağdaki şerit ilk çıkış için, orta adaya en yakın şerit sola dönüş ve geriye dönüş içindir. Ada içinde şerit değiştirmek en sık kaza sebeplerindendir.

Sık yapılan üç hata

• Hızlı ya da büyük aracın öncelikli sanılması. Ne hız ne araç boyutu geçiş hakkı doğurur; tersine traktör gibi bazı araçlar cins olarak yol vermek zorundadır.
• Kavşağa önce varmanın öncelik sandığı. Kural varış sırasına bakmaz, yön ilişkisine bakar.
• El ya da korna işaretiyle yol verdirmeye çalışmak. Kendi geçiş hakkını bir başkasına devretmek kural yerine geçmez ve sınav sorularında bu şık her zaman yanlıştır.

Gerçek sorular üzerinde çalışmak

Dört adımlık sırayı ezberlemek yetmez, uygulanması gerekir. Kavşak soruları en yoğun biçimde trafik ve çevre bilgisi sorularında bulunur. Kuralın ayrıntısı için geçiş üstünlüğü ve yol verme kuralları sayfasına, kavşak levhalarının ayrımı için sık karıştırılan trafik işaretleri sayfasına bakabilirsiniz.