Geçiş Üstünlüğü ve Yol Verme Kuralları

Kavşak soruları ehliyet sınavının en çok korkulan kısmıdır; oysa mantığı bir kez oturunca hepsi aynı basamaklarla çözülür.

Önce: düzenleme sıralaması

Trafikte birden fazla kural aynı anda geçerliyse, hangisinin üstün olduğu bellidir. Sıralama şudur:

1. Trafik görevlisi (polis, jandarma, trafik memuru)
2. Işıklı işaret cihazı (trafik lambası)
3. Trafik işaret levhası
4. Yatay işaretleme (yol üzerindeki çizgiler)

Yani trafik lambası yeşil yansa bile, trafik görevlisi durmanızı işaret ediyorsa durursunuz. Levhada “sağa dönülmez” yazsa da görevli sağa yönlendiriyorsa görevliye uyarsınız.

Sınavda bu sıralama doğrudan sorulur; ezberlenmesi gereken az sayıdaki listeden biridir.

Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar

Geçiş üstünlüğü, belirli araçlara görev hâlindeyken tanınan; kırmızı ışıkta geçme, hız sınırını aşma gibi ayrıcalıklar veren bir haktır.

Bu araçlar kendi aralarında da bir öncelik sırasına sahiptir. Sıralamanın başı şöyledir:

1. Cankurtaran (ambulans) ve yaralı veya acil hasta taşıyan araçlar
2. İtfaiye araçları
3. Hükümlü ve tutuklu taşıyan araçlar

Bunları sivil savunma, polis ve jandarma araçları izler. Sınavda en sık sorulan kısım listenin ilk sırasıdır: her zaman ambulans önce geçer.

Üç önemli ayrıntı:

• Geçiş üstünlüğü koşulsuz değildir. Yalnızca görev sırasında ve sesli (siren) ile ışıklı (tepe lambası) uyarı cihazlarının ikisi de çalışırken geçerlidir. Sireni kapalı bir ambulans normal araç gibi davranmak zorundadır.
• Sorumluluğu kaldırmaz. Geçiş üstünlüğüne sahip sürücü de can ve mal güvenliğini tehlikeye atamaz.
• Diğer sürücülerin görevi bellidir: derhal sağa yanaşıp durmak ve yol açmak. Kavşak içindeyseniz önce kavşağı boşaltıp sonra sağa yanaşırsınız.

Kavşaklarda yol verme

Kavşağa geldiğinizde şu sırayla düşünün:

1. Görevli veya ışık var mı? Varsa ona uyun, işiniz bitti.

2. Levha var mı? “Ana yol - tali yol kavşağı”, “dur” veya “yol ver” levhaları varsa yol ver levhası bulunan taraf bekler. Dur levhasında tam duruş zorunludur; yavaşlayıp geçmek ihlaldir.

3. Hiçbiri yoksa: eşit statüde kavşaktır. Bu durumda temel kurallar devreye girer:

• Sağdan gelen araç önceliklidir. Kendi sağınızdaki araca yol verirsiniz.
• Dönüş yapacak araç, karşıdan düz gelen araca yol verir. Sola dönerken karşıdan düz gelen aracı beklersiniz.
• Motorsuz araçlar motorlu araçlara yol verir. Bisiklet, at arabası vb.
• Raylı sistem her durumda önceliklidir. Tramvayın bulunduğu yolda tramvay geçer.

4. Döner kavşakta (göbekli kavşak) kavşak içindeki araç önceliklidir; kavşağa girecek olan bekler.

Sık karıştırılan durumlar

Yaya geçidi. Yaya geçidine yaklaşan bir araç, geçitten geçen veya geçmek üzere olan yayaya mutlaka yol vermek zorundadır. Bu kural ışıksız yaya geçitlerinde de geçerlidir ve ihlali direksiyon sınavında doğrudan başarısızlık sebebidir.

Tepe üstü ve dar yollar. Dik yokuşta karşılaşan iki araçtan inen araç geri manevra yapar. Mantığı basittir: çıkan aracın geri gitmesi hem tehlikeli hem de kalkışı zordur. Sığınma cebi varsa inen araç oraya girer.

Kavşağa girdikten sonra sıkışmak. Kavşağın karşı tarafında yer olmadığını görüyorsanız kavşağa girmemelisiniz. Yeşil ışık, kavşak içinde kalma hakkı vermez.

Otobüs durağından çıkan araç. Yerleşim yeri içinde duraktan çıkış sinyali veren toplu taşıma aracına yol vermek zorunludur.

Sınavda kavşak soruları

Bu tip sorularda genellikle numaralandırılmış araçların bulunduğu bir şekil verilir ve geçiş sırası sorulur. Yöntem şudur:

1. Şekilde ışık veya levha var mı, önce ona bakın.
2. Tramvay varsa o birinci.
3. Yoksa “kim kimin sağında” sorusunu sorun.
4. Dönüş yapacak araçları en sona alın.

Bu tip soruların onlarcasını trafik ve çevre bilgisi bölümünde çözebilir, levhaları trafik işaretleri sayfamızdan tekrar edebilirsiniz.