Türkiye’de Hız Sınırları: Araç Türüne Göre Tablo

Hız sınırları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nde araç türüne ve yolun niteliğine göre ayrı ayrı belirlenmiştir. Ehliyet sınavında bu tablodan doğrudan soru gelir.

Araç türüne göre azami hız sınırları (km/saat)

Araç türü	Yerleşim yeri içi	Yerleşim yeri dışı	Otoyol
Otomobil	50	90	120
Minibüs	50	80	100
Otobüs	50	80	100
Kamyon, çekici, tanker	50	80	90
Motosiklet	50	80	100
Motorlu bisiklet (moped)	30	45	Giremez
Lastik tekerlekli traktör	20	40	Giremez
İş makinesi	20	20	Giremez

Bu değerler azami sınırlardır. Yol üzerindeki levha daha düşük bir hız gösteriyorsa levhadaki değer geçerlidir; levha hiçbir zaman yönetmelik sınırının üzerine çıkarmaz.

Römork çekerken

Bir araç römork veya yarı römork çekiyorsa, o araç için geçerli azami hız sınırı 10 km/saat düşürülür. Örneğin normalde yerleşim yeri dışında 90 ile gidebilen bir otomobil, römork taktığında 80 ile sınırlanır.

Asgari hız

Otoyollarda bir de asgari hız sınırı vardır: 40 km/saat. Bu hızın altında seyretmek, trafiği aksatıcı davranış olarak değerlendirilir ve idari para cezası uygulanır. Aracınız bu hıza çıkamıyorsa (traktör, iş makinesi, moped) otoyola giremezsiniz.

Ayrıca otoyol dışındaki yollarda da, gereksiz yavaş sürerek arkanızda kuyruk oluşturmak ihlal sayılır. Böyle bir durumda uygun bir yerde sağa yanaşıp arkadakilerin geçmesine izin vermeniz beklenir.

Hız sınırını belirleyen diğer etkenler

Yönetmelik tablosu tavan değerdir; aşağıdaki durumlarda daha yavaş gitmek zorunludur:

• Görüş mesafesinin azaldığı hallerde: sis, yoğun yağmur, kar, gece.
• Kayganlaşmış yolda: buzlanma, ıslak zemin.
• Okul, hastane, yaya yoğunluğu olan bölgelerde.
• Keskin viraj, tepe üstü, dar köprü gibi görüşün kısıtlandığı yerlerde.
• Yol çalışması bulunan kesimlerde.

Karayolları Trafik Kanunu’nun temel ilkesi şudur: sürücü, aracını her zaman görüş mesafesi içinde durabilecek hızda kullanmak zorundadır. Yani levhada 90 yazması, sisli havada 90 ile gidebileceğiniz anlamına gelmez.

Hız ihlali cezaları

Hız ihlali, sınırın aşılma oranına göre kademelendirilir:

• %10’a kadar aşım: genellikle tolerans kapsamında değerlendirilir, ceza uygulanmaz.
• %10-%30 arası aşım: idari para cezası.
• %30-%50 arası aşım: daha yüksek idari para cezası.
• %50 üzeri aşım: en yüksek idari para cezası; bir yıl içinde beş kez tekrarlanması hâlinde sürücü belgesi geri alınır ve sürücü eğitime tabi tutulur.

Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellendiği için burada rakam vermiyoruz; güncel tutarları e-Devlet üzerinden trafik ceza sorgulama hizmetinden görebilirsiniz.

Sınavda hız soruları

Hız sorularının çoğu iki kalıptan gelir:

1. Doğrudan tablo sorusu: “Otoyolda otobüsler için azami hız kaçtır?” gibi. Tabloyu ezberlemek yeterlidir.
2. Durum sorusu: “Sisli havada nasıl davranılmalıdır?” gibi. Burada cevap neredeyse her zaman hızı azaltmak ve takip mesafesini artırmaktır.

Bu konudaki soruları trafik ve çevre bilgisi bölümünde toplu olarak çözebilirsiniz.