Duraklama ve Park Etme Yasakları: Metreleriyle Tam Liste

Duraklama ve park yasakları, ehliyet sınavının en çok soru üreten konularından biridir. Sebebi basit: kanun bu yasakları metre metre saymış, sınav da doğrudan o sayıları sorar. Bu sayfa yasakları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 60 ve 61. maddelerdeki haliyle listeliyor.

Önce tanım: duraklama mı, park mı?

İkisi ayrı kavramdır ve ceza maddeleri de ayrıdır.

Duraklama, aracı; yolcu indirip bindirmek, eşya yüklemek veya boşaltmak, trafik zorunluluğu gibi belirli bir sebeple kısa süre durdurmaktır.

Park etmek, aracı bu sebepler dışında ve süreyle sınırlı olmadan bırakmaktır.

Aradaki bağ tek yönlüdür ve sınavda sık sorulur:

Duraklamanın yasak olduğu her yerde park etmek de yasaktır. Ancak park etmenin yasak olduğu bir yerde duraklamak her zaman yasak değildir.

Bunun sebebi kanunun kurgusudur: 61. maddenin ilk bendi doğrudan “duraklamanın yasaklandığı yerlerde” park etmeyi yasaklar.

Duraklamanın yasak olduğu yerler (madde 60)

Taşıt yolu üzerinde:

• Duraklamanın trafik işaretleriyle yasaklandığı yerlerde.
• Sol şeritte. Raylı sistemin bulunduğu yollar bunun dışındadır.
• Yaya ve okul geçitleri ile diğer geçitlerde.
• Kavşaklara, tünellere, rampalı yollara, köprülere ve bağlantı yollarına yaklaşımda: yerleşim yeri içinde beş metre, yerleşim yeri dışında yüz metre mesafede.
• Görüşün yeterli olmadığı tepe üstlerine yakın yerlerde ve dönemeçlerde.
• Otobüs, tramvay ve taksi duraklarında.
• Duraklamış veya park etmiş araçların yanında. Yani ikinci sıraya duraklamak yasaktır.
• İşaret levhalarına yaklaşımda: yerleşim yeri içinde onbeş metre, dışında yüz metre mesafede. Park için ayrılmış yerler bu kuralın dışındadır.

Beş ve yüz metre ikilisi neredeyse her sınavda bir soruya dönüşür: yerleşim yeri içi 5 metre, dışı 100 metre.

Park etmenin yasak olduğu yerler (madde 61)

Yukarıdaki listenin tamamına ek olarak, taşıt yolu üzerinde şu yerlerde park etmek yasaktır:

• Duraklamanın yasaklandığı yerlerde.
• Park etmenin trafik işaretleriyle yasaklandığı yerlerde.
• Geçiş yolları önünde veya üzerinde. Geçiş yolu, taşıtların karayolundan bir mülke girip çıkması için yapılmış yoldur; günlük dilde “garaj önü”.
• Yangın musluklarına her iki yönden beş metrelik mesafe içinde.
• Kamu hizmeti yapan yolcu taşıtlarının durak levhalarına iki yönden onbeş metrelik mesafe içinde.
• Üç veya daha fazla ayrı taşıt yolu olan karayolunda ortadaki taşıt yolunda.
• Park etmiş araçların çıkmasına engel olacak yerlerde.
• Geçiş üstünlüğü olan araçların giriş ve çıkış yerlerini gösteren levhaya onbeş metre mesafe içinde. İtfaiye ve hastane çıkışları bu kapsamdadır.
• Kamunun yararlandığı yerlerin giriş ve çıkış kapılarının her iki yönden beş metrelik mesafesi içinde.
• Alt geçit, üst geçit ve köprüler üzerinde veya bunlara on metrelik mesafe içinde.
• İşaret levhalarıyla belirtilen park süresi veya park şekli dışında.
• Belirli kişi, kurum ve kuruluşlara ayrılmış, levhayla gösterilmiş park yerlerinde.
• Yönetmelikte belirtilen haller dışında yaya yollarında.
• Engellilere ayrılmış park yerlerinde.

Ezberlenecek üç sayı

Bu bölümün soruları neredeyse tamamen üç sayının etrafında dönüyor:

Mesafe	Nerede
5 metre	Yangın musluğu, kamu binası giriş-çıkış kapısı, yerleşim yeri içinde kavşak ve köprüye yaklaşım
10 metre	Alt geçit, üst geçit ve köprülere yaklaşım (park)
15 metre	Otobüs durağı levhası, geçiş üstünlüğü olan araçların çıkış levhası, yerleşim yeri içinde işaret levhası

Yerleşim yeri dışında ise ölçü genellikle 100 metreye çıkar.

Park ederken uyulacak kurallar

Yasak olmayan bir yere park ediyorsanız da kurallar var:

• Aracı yolun sağ tarafına ve yola paralel olarak bırakın. Tek yönlü yollarda, işaretle izin verilmişse sol tarafa da bırakılabilir.
• Eğimli yolda el frenini çekin, vitesi takın ve tekerlekleri kaldırıma doğru çevirin. Yokuş yukarı park ederken ön tekerlekler kaldırımın tersine, yokuş aşağı park ederken kaldırıma doğru çevrilir.
• Motoru durdurun, kontağı kapatın ve aracı kilitleyin.
• Aracınız arıza sebebiyle yolda kaldıysa ve kaldırılması mümkün değilse, kırmızı ışıklı veya yansıtıcı cihazları yerleştirmek zorunludur.

Sınavda bu konu nasıl çıkar?

Üç kalıp var:

1. Doğrudan mesafe sorusu. “Yangın musluğuna kaç metre mesafede park edilemez?” gibi. Cevap tablodaki sayıdır.
2. Şekilli soru. Bir çizimde numaralı araçlar gösterilir, “hangisi kurallara uygun park etmiştir?” diye sorulur. Yöntem: önce kavşak, geçit ve durak arayın; kural ihlali genellikle oralardadır.
3. Kavram sorusu. “Aşağıdakilerden hangisi duraklama sayılır?” gibi. Burada duraklama ile park arasındaki tanım farkı ölçülür.

Bu tip soruların hepsi trafik ve çevre bilgisi bölümünde toplanmıştır; park ve duraklamayla ilgili levhalara ise durma ve park etme işaretleri sayfasından bakabilirsiniz.