Soru 1
Doğru cevap: C şıkkı, Dışarı çıkan organlarının içeri sokulmaya çalışılması
Soru 2
Doğru cevap: C şıkkı, Oturuş veya yarı oturuş
Soru 3
Doğru cevap: D şıkkı, Eli ile göğüs kafesi merkezine bası uygulaması
Soru 4
Doğru cevap: D şıkkı, D
Soru 5
Doğru cevap: A şıkkı, Bilinci kapalı, solunum ve nabzı olan
Görseldeki yan yatış, yani koma pozisyonu, bilinci kapalı olan ancak solunumu ve nabzı bulunan kazazedeler içindir. Amacı, gevşeyen dilin hava yolunu tıkamasını önlemek ve kusmuk ile salgıların ağızdan dışarı akmasını sağlamaktır. Bacaktaki açık kırıkta öncelik kanamanın durdurulması ve kırığın tespitidir, bu pozisyon uygulanmaz. Karın bölgesinde saplanmış cisim varsa kazazede sırtüstü yatırılır, dizleri bükülür ve cisim yerinde sabitlenir. Kulak ve burun kanaması kafatası kırığını düşündürür; bu kazazedelerde baş hareket ettirilmez. Kural kısaca şudur: bilinç yok ama solunum varsa koma pozisyonu verilir.
Soru 6
Doğru cevap: D şıkkı, Köprücük
Görselde atel kullanılmadan, kolun gövdeye yaklaştırılıp askıya alınmasıyla omzun hareketsiz tutulduğu bir tespit yer almaktadır; bu yöntem köprücük kemiği kırığında uygulanır. Köprücük kemiği gövdeye yerleşik olduğu için etrafına atel bağlanamaz, tespit ancak omuz hareketinin engellenmesiyle sağlanır. Pazı kemiği kırığında kola atel uygulanır. Boyun yaralanmasında boyunluk kullanılır ya da baş iki yandan sabitlenir. Omuz ise bir kemik değil eklem bölgesidir. Genel kural olarak uzuv kemiklerinde atel, gövde kemiklerinde askı ve bandaj yöntemi kullanılır.
Soru 7
Doğru cevap: C şıkkı, Yaraları kapatmak ve sarmak
Soru 8
Doğru cevap: D şıkkı, Şişliği azaltmak için burkulan bölgenin yukarı kaldırılması
Soru 9
Doğru cevap: C şıkkı, Solunum zorluğu çeken
Taşımada öncelik sırası, hangi sorunun en kısa sürede ölüme yol açacağına göre belirlenir. Solunumu bozulan kazazede dakikalar içinde kaybedilebileceği için solunum zorluğu çeken yaralı birinci derecede önceliklidir. Turnike uygulanmış kazazedede kanama zaten kontrol altına alınmıştır, ayak çıkığı hayati tehlike taşımaz, birinci derece yanık ise yalnızca derinin üst tabakasını ilgilendiren en hafif yanık türüdür. Genel kural şudur: önce solunum ve dolaşımı tehdit altında olanlar, sonra ağır kanamalı ve bilinci kapalı olanlar, en son hafif yaralılar taşınır.
Soru 10
Doğru cevap: A şıkkı, Yaralıya dik oturur pozisyon verilir
Soru 11
Doğru cevap: B şıkkı, Tam tıkanma yaşadığında
Soru 12
Doğru cevap: D şıkkı, Yutkunma, öksürük gibi tepkilerin kaybolması
Komada beynin işlevi ileri derecede baskılandığı için kişi çevresiyle bağını tamamen yitirir ve koruyucu refleksleri kaybolur; bu yüzden yutkunma ve öksürük gibi tepkilerin kaybolması komanın belirtisidir. Bu kayıp aynı zamanda en büyük tehlikedir, çünkü salgılar ve kusmuk solunum yoluna kaçabilir. Kötü kokuya tepki vermek, sorulara anlamlı cevap vermek ya da gözle hareket eden cismi takip etmek bilincin açık olduğunu gösterir, dolayısıyla komayla bağdaşmaz. Solunumu ve nabzı olan komadaki kazazedeye koma pozisyonu verilir ve tıbbi yardım istenir.
Soru 13
Doğru cevap: B şıkkı, Koma
Soru 14
Doğru cevap: A şıkkı, Birinci derece yanıklar
Soru 15
Doğru cevap: D şıkkı, Kazazede de kızarıklık var mı?
İlk yardımın ABC'si hava yolu açıklığı, solunum ve dolaşım değerlendirmesinden oluşur. Buna göre nefes alıp almadığı, kalp atımının ve nabzının durumu bu üç başlığın içindedir. Ciltte kızarıklık olup olmadığı ise hava yolu, solunum ya da dolaşımın doğrudan değerlendirilmesi değildir; bu yüzden doğru cevap odur. Bu kalıptaki sorularda ölçüt tektir: seçenek yaşamı ilk dakikalarda tehdit eden bir işlevi mi ölçüyor. Kızarıklık, kırık, yara gibi bulgular ancak ABC tamamlandıktan sonraki ikinci değerlendirmede ele alınır.
Soru 16
Doğru cevap: C şıkkı, Nabız atımlarının olmaması
Soru 17
Doğru cevap: C şıkkı, 30 kalp masajı, 2 yapay solunum şeklinde uygulanması
Soru 18
Doğru cevap: A şıkkı, Bacaklarının altına çarşaf, battaniye, yastık, kıvrılmış giysi vb. destek konulması
Şok pozisyonunda kazazede sırtüstü yatırılır ve bacakları yaklaşık 30 cm yukarıda kalacak şekilde altlarına çarşaf, battaniye, yastık ya da kıvrılmış giysi gibi bir destek konur; böylece bacaklardaki kan kalbe ve beyne yönlenir. Yüzüstü yatırmak hem solunumu zorlaştırır hem de pozisyonun amacına terstir. Soğuk uygulama ısı kaybını artırarak şoku derinleştirir; doğrusu kazazedenin üzerini örterek sıcak tutmaktır. Yalnızca nabzı izlemek de yetersizdir, bilinç ve solunum birlikte değerlendirilir. Ağızdan hiçbir şey verilmez ve tıbbi yardım hemen istenir.
Soru 19
Doğru cevap: C şıkkı, Motosiklet
Otobüs, minibüs ve otomobil motorlu araç olduğu için ilk yardım çantası bulundurmak zorundadır. Motosiklet ise motorlu bisiklet ve traktörle birlikte bu zorunluluğun dışında tutulmuştur, çünkü bu araçlarda çantanın korunaklı biçimde taşınabileceği bir bölüm yoktur. Sorunun kalıbı olumsuz olduğu için aranan, kapsam dışındaki araçtır. Aynı mantıkla, hangi araçta zorunludur diye sorulduğunda cevap dört tekerlekli motorlu araçlar olur. Yolcu taşıyan araçlarda çantadaki malzeme miktarı yolcu sayısına göre belirlenir.
Soru 20
Doğru cevap: A şıkkı, Kazalarda ilk yardım için kullanmak
İlk yardım çantası bir denetim ya da muayene evrakı değil, kaza anında hayat kurtarmaya yarayan bir malzeme setidir; bu yüzden amacı kazalarda ilk yardım için kullanmaktır. İçindeki sargı bezi, steril kompres, üçgen bandaj ve benzeri malzemeler kanamayı durdurmak, yarayı örtmek ve kırığı tespit etmek içindir. Muayenede ya da denetimde gösterilmesi bu amacın sonucudur, sebebi değil. Aracın donanımını tamamlamak gibi bir gerekçe de yoktur. Bu nedenle çantadaki malzemelerin eksiksiz ve kullanım süresi geçmemiş olması gerekir.
Soru 21
Doğru cevap: A şıkkı, Kesin yer ve adres bilgilerini vermekten kaçınılması
Soru 22
Doğru cevap: D şıkkı, Baş-boyun-gövde hizasının bozulmamasına
Trafik kazalarında omurga ve boyun yaralanması her zaman olasıdır ve omurilik zedelenirse kalıcı felç gelişebilir. Bu nedenle çıkarma sırasındaki tek kural, baş, boyun ve gövde hizasının tek bir eksen gibi korunmasıdır. Baştan ya da ayaktan çekerek çıkarmak bu ekseni bozar, omurları birbirine göre kaydırır ve mevcut yaralanmayı ağırlaştırır. Kolların baş hizasında olması ise çıkarmanın güvenliğiyle ilgili bir ölçüt değildir. Araçtan çıkarma yalnızca yangın, patlama gibi hayati tehlike varsa ve Rentek manevrasıyla yapılır.
Soru 23
Doğru cevap: D şıkkı, I, II ve III
Soru 24
Doğru cevap: D şıkkı, Bak-dinle-hisset yöntemi ile solunumu saptanamayanlara
Soru 25
Doğru cevap: D şıkkı, Baş ve işaret parmakları arasına alınan burun kemiğinin kuvvetlice sıkılması
Soru 26
Doğru cevap: B şıkkı, Sıcak çarpmasında
Soru 27
Doğru cevap: C şıkkı, Solunum yolu tıkalı olan
Soru 28
Doğru cevap: B şıkkı, İshal veya kabızlık oluşması
Soru 29
Doğru cevap: B şıkkı, Karaciğer
Solunum sistemi, havanın alınıp akciğerlere iletildiği ve gaz alışverişinin yapıldığı yapılardan oluşur: burun, yutak, gırtlak, soluk borusu ve akciğerler. Karaciğer ise karın boşluğunda yer alır ve sindirim, depolama, zararlı maddelerin etkisizleştirilmesi gibi görevler üstlenir; solunumla ilgisi yoktur, bu yüzden doğru cevap odur. Bu tür sorularda organın bulunduğu boşluğu düşünmek kolaylık sağlar: göğüs boşluğunda kalp ve akciğerler, karın boşluğunda mide, karaciğer, dalak ve bağırsaklar bulunur.
Soru 30
Doğru cevap: B şıkkı, Bacak
Soru 31
Doğru cevap: B şıkkı, Yarı oturur pozisyona alması
Soru 32
Doğru cevap: A şıkkı, Rentek manevrası
Soru 33
Doğru cevap: D şıkkı, 100
Bebeklerde dış kalp masajı, göğüs kemiğinin alt yarısına iki parmakla ve dakikada yaklaşık 100 bası olacak şekilde uygulanır. Bu hız, kalbin kendi çalışma temposuna yakın olduğu için dolaşımın sürdürülmesini sağlar; daha yavaş bası beyne ve organlara yeterli kan göndermez. Bası derinliği göğüs yüksekliğinin yaklaşık üçte biri kadar olmalıdır. Bebeğin bilinci ayak tabanına hafifçe vurularak kontrol edilir. Uygulamaya suni solunumla birlikte devam edilir ve tıbbi yardım gelene ya da bebek yaşam belirtisi gösterene kadar ara verilmez.
Soru 34
Doğru cevap: C şıkkı, Omurilik
Tarif edilen yapı omuriliktir. Omurga kanalının içinde boyundan kuyruk sokumuna kadar uzanır, beyinden gelen emirleri vücuda, vücuttan gelen duyuları beyne taşır ve reflekslerin merkezidir. Beyin kafatasının içindedir, beyincik dengeyi ve hareket uyumunu sağlar, omurilik soğanı ise solunum ve kalp gibi hayati merkezleri barındırır ve beyin sapında yer alır. Omuriliğin omurga kanalında olması ilk yardım açısından belirleyicidir: omurga kırığında yanlış hareket ettirme omuriliği zedeler ve kalıcı felce yol açabilir.
Soru 35
Doğru cevap: D şıkkı, II, III ve IV
Soru 36
Doğru cevap: C şıkkı, 30 kalp masajı, 2 suni solunumu 5 tur uyguladıktan sonra
Soru 37
Doğru cevap: A şıkkı, Oturuş pozisyonu
Soru 38
Doğru cevap: C şıkkı, Yön değiştirirken ani dönme ve bükülmelerden kaçınması
Soru 39
Doğru cevap: C şıkkı, Solunum yolunun yabancı cisimle tıkanması
Konuşamama, nefes alamama, morarma ve elleri boğaza götürme birlikte görüldüğünde tablo tektir: solunum yolunun yabancı cisimle tıkanması. Kişinin ellerini boğazına götürmesi zaten tıkanmanın evrensel işaretidir. Komada kişi hiçbir uyarana tepki vermez, boğazını tutmaz. Uykuya eğilimde belirtiler yavaş gelişir ve morarma beklenmez. Dolaşım durmasında ise kazazede bilincini kaybetmiştir, nabzı alınamaz ve çabalayamaz. Bu bulgular tam tıkanmayı gösterdiği için hemen Heimlich manevrasına geçilir ve tıbbi yardım istenir.
Soru 40
Doğru cevap: C şıkkı, Hareket sistemini
Soru 41
Doğru cevap: B şıkkı, Kazazedenin bilinçli olması ve zorlanmadan konuşabilmesi
Konuşmak için havanın akciğerlerden ses tellerine düzenli geçmesi gerekir; bu yüzden kazazedenin bilinçli olması ve zorlanmadan konuşabilmesi hava yolunun açık, solunumun yeterli olduğunun en pratik göstergesidir. Göğüs kafesinin hareket etmemesi solunumun durduğunu gösterir. Hırıltı ve horlama tarzı ses, dilin geriye kaymasına ya da hava yolundaki daralmaya işaret eder. Yüzeysel ve hırıltılı solunum da yetersiz solunumun bulgusudur. Bu nedenle olay yerinde ilk yapılan şey kazazedeyle konuşmaktır: yanıt veriyorsa hem bilinci hem hava yolu değerlendirilmiş olur.
Soru 42
Doğru cevap: A şıkkı, Vücudun bir bölümünde felç
Omurilik, beyin ile vücut arasındaki tüm sinir bağlantısını taşır. Zedelendiğinde bu bağlantı koptuğu için hasarın altında kalan bölgede hareket ve duyu kaybı, yani felç gelişir; bu kayıp çoğu zaman kalıcıdır. Acıkma hissi ve hazımsızlık sindirimle ilgilidir, iç kanama ise organ ya da damar yaralanmasının sonucudur; hiçbiri doğrudan omurilik zedelenmesinin beklenen sonucu değildir. Bu yüzden kazazede zorunlu olmadıkça araçtan çıkarılmaz, çıkarılacaksa baş, boyun ve gövde tek eksen hâlinde tutulur.
Soru 43
Doğru cevap: D şıkkı, Kazazedenin bilinci yerindeyse sırtüstü pozisyonda bacaklar bükülmüş olarak yatırılması
Karın yaralanmasında karın kaslarının gerginliği ağrıyı ve iç hasarı artırır. Bunu azaltmak için bilinci yerinde olan kazazede sırtüstü yatırılır ve dizleri bükülü tutulur; bu pozisyon karın duvarını gevşetir. Ağızdan yiyecek içecek vermek yanlıştır, çünkü kazazede ameliyat gerektirebilir ve kusma ile solunum yoluna kaçma riski doğar. Dışarı çıkan organlar içeri sokulmaz, üzerleri temiz ve nemli bezle örtülür. Soğuk uygulama ise ısı kaybını artırarak şoku derinleştirir; tam tersine kazazedenin üzeri örtülerek sıcak tutulur.
Soru 44
Doğru cevap: D şıkkı, Müdahale için doktor ya da sağlık personelinin beklenmesi
Soru 45
Doğru cevap: C şıkkı, Topuktan kalçaya kadar
Atelin temel kuralı, kırık kemiğin bir alt ve bir üst eklemini de içine almasıdır; böylece kırık uçları hiçbir yönde hareket edemez. Diz ile ayak arasındaki kemikte kırık varsa alttaki eklem ayak bileği, üstteki eklem dizdir. Bu iki eklemi de kapsamak için atel topuktan kalçaya kadar uzatılır. Yalnızca topuktan dize kadar uzanan atel diz eklemini serbest bırakır ve kırık bölgeyi zorlar. Aynı kural gereği uyluk kemiği kırığında atel topuktan koltuk altına kadar uzatılır. Atel yeterince sert olmalı ve deriyle arasına yumuşak malzeme konmalıdır.
Soru 46
Doğru cevap: A şıkkı, Meyve suyu içirilmesi
Soru 47
Doğru cevap: B şıkkı, Önce ılık sonra sıcak ortama alınması
Soru 48
Doğru cevap: A şıkkı, Duyu organları uyarılır
Bayılma, beyne giden kan akışının geçici olarak azalmasıyla ortaya çıkan kısa süreli bilinç kaybıdır. İlk yardımda kişinin uyanıklığını değerlendirmek ve geri dönüşünü desteklemek için duyu organları uyarılır; sesli seslenilir, omzuna hafifçe dokunulur ve tepki verip vermediği izlenir. Bunun yanında sırtüstü yatırılıp bacakları yaklaşık 30 cm kaldırılır, sıkan giysiler gevşetilir ve ortam havalandırılır. Bilinci tam açılmadan ağızdan hiçbir şey verilmez, çünkü sıvı solunum yoluna kaçabilir. Kısa sürede kendine gelmezse tıbbi yardım istenir.
Soru 49
Doğru cevap: B şıkkı, Kalp spazmı
Göğsün ortasından başlayıp kollara, boyuna, sırta ve çeneye yayılan, birkaç dakika süren sıkıştırıcı ağrı ile nefes darlığı kalp spazmının tipik tablosudur; kalp kasının yeterince kanlanamaması sonucu ortaya çıkar ve genellikle dinlenmeyle ya da kişinin kullandığı ilaçla geriler. Kalp durmasında kişi bilincini yitirir, solunumu ve nabzı alınamaz, ağrı tarif edecek durumda değildir. Solunum durmasında da bilinç kaybı vardır. Reflü ise yemekle ilişkili yanma hissi yapar, kola ve çeneye yayılan bu tarz ağrı yapmaz. İlk yardımda kişiye yarı oturur pozisyon verilir, hareketi kısıtlanır ve tıbbi yardım istenir.
Soru 50
Doğru cevap: C şıkkı, III.
Bebeklerde kalp basısı, göğüs kemiğinin alt yarısına, yani iki meme başını birleştiren hayali çizginin hemen altına uygulanır; bu bölgeye bir elin orta ve yüzük parmağı yerleştirilir. Doğru işaretli bölge bu nedenle üçüncüsüdür. Daha yukarısı köprücük ve göğüs kemiğinin üst ucuna denk gelir ve kalbe etkili bası oluşturmaz, daha aşağısı ise göğüs kemiğinin ucuna ve karın organlarına baskı yaparak karaciğer yaralanmasına yol açabilir. Bebekte bası derinliği göğüs yüksekliğinin yaklaşık üçte biri kadardır ve hız dakikada 100 bası olarak ayarlanır.
Reklam: sınavınız kaldığı yerden devam edecek