Soru 1
Doğru cevap: B şıkkı, Solunumun değerlendirilmesini
Soru 2
Doğru cevap: B şıkkı, Çıkık
Soru 3
Doğru cevap: A şıkkı, I ve IV
Bayılma, beyne giden kan akışının geçici olarak azalmasıdır. Bu yüzden vücudu sıkan giysiler gevşetilir ve solunum yolu açıklığı kontrol edilip korunur; doğru seçenek bu ikisidir. Bacakların yukarı kaldırılması doğru bir yaklaşımdır ancak ölçüsü farklıdır: bayılan kişide ayaklar yaklaşık 30 cm kaldırılır, 45 cm ifadesi bu yüzden yanlıştır. Kusma varsa kişi asla oturur pozisyonda tutulmaz; mide içeriğinin akciğere kaçmaması için yan yatış pozisyonu verilir. Bilinç kısa sürede geri gelmezse tıbbi yardım istenir.
Soru 4
Doğru cevap: B şıkkı, Deri bütünlüğü bozulmaz.
Açık kırıkta kırılan kemik ucu deriyi delip dışarı çıkmıştır ya da yaranın içinden görülmektedir. Yani deri bütünlüğü bozulur; “bozulmaz” ifadesi açık kırığın tanımına aykırıdır, doğru cevap odur. Diğer üç ifade doğrudur: kemik bütünlüğü bozulmuştur, açık yara nedeniyle kanama ve enfeksiyon riski yüksektir. Açık kırıkta kemik ucu yerine itilmez, üzeri temiz bir bezle örtülür ve bulunduğu şekilde tespit edilir.
Soru 5
Doğru cevap: B şıkkı, Kısmi tıkanma
Soru 6
Doğru cevap: C şıkkı, I ve III
Soru 7
Doğru cevap: C şıkkı, Sırtüstü yatar pozisyonda iken başının geriye doğru olması
Bilinci kapalı kişide dil geriye kayarak hava yolunu tıkar. Bunu açmak için kazazede sırtüstü yatırılır ve başı hafifçe geriye doğru itilip çene yukarı kaldırılır. Boyun travması yoksa bu manevra serbestçe uygulanabilir. Başın altına yastık koymak veya çeneyi göğse yaklaştırmak hava yolunu daha da kapatır, bu yüzden yanlıştır. Boyun travmasından şüpheleniliyorsa baş geriye itilmez, yalnızca çene öne çekilir.
Soru 8
Doğru cevap: C şıkkı, Yarı yüzüstü yan yatış
Komadaki kişide kaslar gevşediği için dil geriye kayar, yutkunma ve öksürük refleksleri kaybolur; kusmuk ya da salgı solunum yolunu kolayca tıkar. Yarı yüzüstü yan yatış, yani koma pozisyonu, dilin geri kaçmasını önler ve ağızdaki sıvının kendiliğinden dışarı akmasını sağlar. Sırtüstü yatışta kusmuk akciğere kaçabilir, dik ya da yarı oturuş ise bilinci kapalı kişide korunamaz ve baş öne düşerek hava yolunu kapatır. Kural şudur: solunumu ve nabzı olan bilinçsiz kazazedeye koma pozisyonu verilir.
Soru 9
Doğru cevap: C şıkkı, Hava yolu açıklığının sağlanması
Şokta da öncelik sırası değişmez: hangi tablo olursa olsun önce hava yolu açıklığı sağlanır, çünkü solunum güvence altına alınmadan yapılan hiçbir uygulama işe yaramaz. Bu nedenle doğru cevap odur. Şok pozisyonu sırtüstü yatış ve bacakların yukarı kaldırılmasıdır; yarı oturur pozisyon beyne giden kanı azaltacağı için uygun değildir. Fiziksel hareketin artırılması kalbin yükünü çoğaltır ve tabloyu derinleştirir. Soğuk suyla ıslatılmış çarşaf ise ısı kaybını hızlandırır; doğrusu kazazedenin üzerini kuru bir örtüyle kapatarak sıcak tutmaktır.
Soru 10
Doğru cevap: A şıkkı, Vücudun bir bölgesinde felç oluşması
Omurga kanalının içinde omurilik bulunur ve omurilik beyinle vücut arasındaki tüm sinir bağlantısını taşır. Kırık omurlar uygun şekilde tespit edilmeden taşınırsa bu keskin uçlar omuriliği zedeler ve hasarın altında kalan bölgede felç gelişir; bu kayıp çoğunlukla kalıcıdır. Nabzın hızlanması, bulantı, kusma ya da vücut sıcaklığının artması başka durumların bulgularıdır ve omurilik hasarının beklenen sonucu değildir. Bu yüzden omurga yaralanması şüphesinde kazazede düz ve sert bir zeminde, baş, boyun ve gövde tek eksende tutularak taşınır.
Soru 11
Doğru cevap: C şıkkı, Kalp masajı 30, Suni solunum 2
Soru 12
Doğru cevap: B şıkkı, Sürücü
Soru 13
Doğru cevap: C şıkkı, Taşınan yolcu sayısı
İlk yardım çantasındaki malzemenin miktarı taşınan yolcu sayısına göre belirlenir. Mantığı açıktır: kaza hâlinde müdahale edilecek kişi sayısı arttıkça daha fazla sargı bezi, steril kompres ve benzeri malzeme gerekir. Bu yüzden bir otomobille bir otobüsün çantası aynı olamaz. Aracın büyüklüğü, yaşı veya sürücünün tercihi ölçüt değildir; ilk yardım çantası bulundurmak zaten yasal bir zorunluluktur.
Soru 14
Doğru cevap: B şıkkı, Ayak kemiği kırık olan
Soru 15
Doğru cevap: A şıkkı, Akciğer
Havanın vücuda alınıp oksijenin kana geçtiği organ akciğerdir; burun, yutak, gırtlak ve soluk borusuyla birlikte solunum sistemini oluşturur. Mide ve karaciğer sindirim sistemine aittir ve karın boşluğunda yer alır. Beyin ise sinir sisteminin merkezidir; solunumu düzenleyen merkezleri barındırsa da kendisi bir solunum organı değildir. Bu ayrım ilk yardımda işe yarar: göğüs yaralanmalarında akciğer, karın yaralanmalarında sindirim organları, kafa travmalarında ise beyin hasarı öncelikle akla gelir.
Soru 16
Doğru cevap: D şıkkı, Kulaktan ya da burundan kan ya da sıvı gelmesi
Kafatası kırıldığında beyni çevreleyen zarlar da yırtılabilir ve içerideki sıvı ile kan, kafatasının doğal açıklıklarından dışarı sızar. Bu yüzden kulaktan ya da burundan kan veya berrak sıvı gelmesi kafatası kırığını düşündüren en önemli bulgudur. Yüz yaralanması, bilek burkulması ya da köprücük kemiği kırığı ciddi olabilir ancak kafatasıyla ilgili bilgi vermez. Böyle bir bulgu görüldüğünde akan sıvı tıkanmaya çalışılmaz, kazazedeye şok pozisyonu verilmez, baş hareket ettirilmeden hava yolu açık tutulur ve hemen tıbbi yardım istenir.
Soru 17
Doğru cevap: A şıkkı, Baş yaralanması
Soru 18
Doğru cevap: C şıkkı, Çıkığın alt bölgesindeki deri rengi, ısı ve nabzın kontrol edilmesi
Soru 19
Doğru cevap: B şıkkı, Baskı noktalarına baskı uygulamak yeterliyse
Soru 20
Doğru cevap: A şıkkı, Omuz
Köprücük kemiği göğüs kemiği ile kürek kemiği arasında köprü kurar ve doğrudan omuz hareketleriyle zorlanır. Bu yüzden kırıkta atel kullanılmaz; kol gövdeye yaklaştırılıp askıya alınarak omuz bölgesi hareketsiz tutulur, böylece kırık uçları birbirine yaklaşır ve ağrı azalır. El, kalça veya göğsün tespiti bu kemiğin hareketini engellemez, dolayısıyla iyileşmeye katkı sağlamaz. Genel kural olarak bir kemik, kendisine komşu eklemler durdurularak sabitlenir; köprücük kemiğinde bu eklem omuzdur.
Soru 21
Doğru cevap: B şıkkı, Rentek manevrası
Kazazedeyi omuriliğe zarar vermeden araçtan çıkarmak için geliştirilmiş özel tekniğin adı Rentek manevrasıdır. Bu yöntemde ayakların pedala sıkışmadığı kontrol edilir, yandan yaklaşılarak bir elle kol, diğer elle çene kavranır ve baş, boyun, gövde hizası bozulmadan kazazede dışarı alınır. İtfaiyeci yöntemi kazazedeyi omuzda taşımak için, sürükleme yöntemi kısa mesafede yerde çekmek için kullanılır. Heimlich manevrası ise taşıma değil, solunum yolu tıkanıklığını açma tekniğidir. Rentek yalnızca yangın, patlama gibi hayati tehlike varsa uygulanır.
Soru 22
Doğru cevap: C şıkkı, Akciğer
Soru 23
Doğru cevap: D şıkkı, IV - II - I – III
Soru 24
Doğru cevap: C şıkkı, Dilin geriye kaçması
Bilinç kaybında tüm kaslar gevşer; dilin kökündeki kaslar da gevşeyince dil geriye kayarak hava yolunu tıkar. Bilinci kapalı kazazedelerde en sık görülen boğulma nedeni budur. Bu yüzden ilk iş hava yolunu açmaktır: baş hafifçe geriye itilip çene yukarı kaldırılır, yani baş çene pozisyonu verilir; bu pozisyon tıkanmanın sebebi değil, çözümüdür. Çenenin ya da vücudun kasılması bilinç kaybının değil, nöbet gibi farklı durumların bulgusudur. Solunumu olan bilinçsiz kazazedeye ayrıca koma pozisyonu verilerek dilin ve sıvıların hava yolunu kapatması önlenir.
Soru 25
Doğru cevap: D şıkkı, Göğüs kafesi hareketlerinin olmaması
Soru 26
Doğru cevap: A şıkkı, Şok
Dolaşım sisteminin dokulara yeterli kan ve oksijen ulaştıramaması durumuna şok denir. Kanama, sıvı kaybı, ağır yaralanma ya da kalbin yeterince pompalayamaması şoka yol açar; ciltte solukluk, soğukluk ve nemlilik, hızlı ve yüzeysel solunum, bilinçte bulanıklık görülür. Tıkanma hava yolunun kapanmasıdır, kalp durması ve solunum durması ise organın tamamen işlevini yitirmesidir; şokta ise dolaşım zayıflamıştır ama sürmektedir. İlk yardımda şoka giren kişiye şok pozisyonu verilir, üzeri örtülerek ısı kaybı önlenir ve ağızdan hiçbir şey verilmez.
Reklam: sınavınız kaldığı yerden devam edecek